ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಕನಿದ್ದ. ಹಳ್ಳಿ ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡ ಹಳೆಯದು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪುಸ್ತಕ, ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಮೇಜು–ಕುರ್ಚಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಶಿಕ್ಷಕನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸಿ ಅವರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ಅವನ ಕನಸು.
ಪ್ರತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣನು ಶಾಲೆಗೆ ಬೇಗ ಬಂದು ತರಗತಿ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಮಕ್ಕಳು ಬರುವ ಮುನ್ನ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಬೋರ್ಡ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಂಕಗಣಿತ, ಭಾಷೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧಿಸುವಾಗ ಕಥೆಗಳು, ಆಟಗಳು, ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆ ಆನಂದವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಮ್ಮೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋಪಾಲ್ ಎಂಬ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಓದಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ತಂದೆ–ತಾಯಿ ಬಡವರು. ಅವರು “ಓದಿನಿಂದ ಏನು ಉಪಯೋಗ? ಕೆಲಸ ಮಾಡೋಣ” ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣನು ಗೋಪಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಕಿರಣವನ್ನು ಕಂಡ. ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಗೋಪಾಲ್ನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಓದಲು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದ. ಗೋಪಾಲ್ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಾರಂಭಿಸಿದ.
ಮಕ್ಕಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣನು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಂದ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಆರಂಭಿಸಿದ. ವಾರದೊಂದೇ ದಿನ “ಜ್ಞಾನೋತ್ಸವ” ಆಚರಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳು ಪಾಠ ಹೇಳಿ, ಕವನ ಪಠಿಸಿ, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಳ್ಳಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆದಿತು.
ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಗೋಪಾಲ್ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ. ಅವನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟರು. “ಇದು ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪರಿಶ್ರಮ” ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಹೇಳಿದರು. ಗೋಪಾಲ್ ಮುಂದಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯರಾದನು. ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಮರಳಿದನು.
ರಾಮಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೀತಿ, ಅವರ ಸಾಧನೆ, ಅವರ ನಗೆ–ಸಂತೋಷವೇ ಅವನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಕನ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿತು.
ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ — ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನು ಕೇವಲ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವವನು ಅಲ್ಲ, ಅವನು ಬದುಕು ರೂಪಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಿ. ಅವನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾದವರು.
- ಚಂದು ಕಾರಕಲ್ (ಶಿಕ್ಷಕರು)
