ಕಥೆ : ಅತೃಪ್ತ ಹಸಿವಿನ ಅಕ್ಷಯ ಮೋಕ್ಷ

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆ ಬಿಸಿಲ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಭೂಮಿ ಕೆಂಡದಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎತ್ತ ನೋಡಿದರೂ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಹೊಲಗಳು, ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಒಂಟಿ ಬೇವಿನ ಮರಗಳು ಆ ಭಾಗದ ಬದುಕಿನ ಕಠಿಣತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಿದ್ದಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಹಳೆಯ ಅಗಸಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಡೆ ಇತ್ತು. ಆ ವಾಡೆಯ ದಪ್ಪನೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಎಂತಹ ಬಿಸಿಲಿಗೂ ತಣ್ಣಗಿದ್ದವು. ಆ ವಾಡೆಯ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಡುವೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಿದ್ದವನೇ ಶೇಷಾದ್ರಿ. ಎತ್ತರದ ನಿಲುವು, ಎಣ್ಣೆಗಪ್ಪು ಮೈಬಣ್ಣ, ಮತ್ತು ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅರಳಿರುವ ಆ ಮಂದಹಾಸ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದವನು. ತಂದೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ಮಗನನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದರು. ಹರಿದ ಅಂಗಿ ತೊಟ್ಟು, ಬರಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಇಂದು ಅದೇ ಊರಿನ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ಅವನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವಾಗಿತ್ತು.
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಓರ್ವ ಅದ್ಭುತ ಹಸನ್ಮುಖಿ. “ನಗು ಎನ್ನುವುದು ಬಡವನಿಗೆ ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆ” ಎಂದು ಅವನು ನಂಬಿದ್ದನು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾಠ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಂತ್ರ ಮುಗ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಲೋಕದ ಕಣ್ಣು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದಕ್ಕಿಂತ ಮುಳ್ಳಿನ ಚೂಪನ್ನೇ ಮೊದಲು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವಿವಾಹಿತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರೊಡನೆ ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಕಾಲೇಜಿನ ಕೆಲವು ಅಸೂಯೆ ಪಟ್ಟ ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. “ನೋಡ್ರಿಪ್ಪಾ, ಈ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮಾಸ್ತರಗೆ ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ ಹುಡುಗಿಯರ ಮ್ಯಾಲ ತುಸು ಪ್ರೀತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಐತಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ” ಎಂಬ ಅಪಸ್ವರಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಶೇಷಾದ್ರಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲದರ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ಅವನು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. “ನನ್ನ ನಿಷ್ಠೆ ನನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ” ಎಂದು ಅವನು ಮೌನವಾಗಿಯೇ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ವಿಷಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರವರೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಅರಿತವರಾಗಿದ್ದರು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ತನ್ನ ಸಂಬಳದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಫೀಸು ಕಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದರು. ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಕೇವಲ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದೇ ತಡ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಾನು ವಾಸವಿದ್ದ ವಾಡೆಯ ಪಕ್ಕದ ರೂಮಿನಲ್ಲೇ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟು, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಓದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಆ ಪುಟ್ಟ ಕೋಣೆ ಜ್ಞಾನದ ದೇಗುಲವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಆ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಚಿಮಣಿ ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಓದುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವರಿಗಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಚಹಾ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ, ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೆಗಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ.
ಇದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸವಿತಾ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೂ ಒಬ್ಬಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದು ಪಕ್ಕದ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸವಿತಾ ನೋಡಲು ಅಚ್ಚ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ ಸುಂದರಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಏನೋ ಒಂದು ಹುಡುಕಾಟವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವಳ ಬದುಕು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅವಳ ಸೋದರ ಮಾವನೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದ ಮದುವೆಯ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಬಳಿ ಓದಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸವಿತಾಳಿಗೆ ಅರಿಯದೆಯೇ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವಳಿಗೆ ಬರೀ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವಳು ಕಂಡ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ದೈವದಂತಿದ್ದನು. ಶೇಷಾದ್ರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಲವಲೇಶವೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು “ಸವಿತಾ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ಈ ಬಡತನದ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಗಿಸಬೇಕು ಮಗಳೇ, ನಿನ್ನಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕು” ಎಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಅವಳು ತನ್ನೊಬ್ಬ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದಳು.
ಒಂದು ದಿನ ಕಾಲೇಜು ಮುಗಿಸಿ ಬೈಕ್ ಮೇಲೆ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮದುವೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾಗ ಶೇಷಾದ್ರಿಗೆ ಭೀಕರ ಅಪಘಾತವಾಯಿತು. ಎದುರಿನಿಂದ ಬಂದ ಲಾರಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಶೇಷಾದ್ರಿ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು. ಕಾಲು ಮುರಿದು ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದು ರೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಶೇಷಾದ್ರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮಗ ಸುಧಾಕರ ದೂರವಿದ್ದ. ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಸವಿತಾಳ ಮನಸ್ಸು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ದಿನಾಲು ತನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ತಂದ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಪಲ್ಯವನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ರೂಮಿಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
“ಸರ್, ಈ ಊಟ ಮಾಡ್ರಿ, ಮುಖ ಏಕೋ ಬಾಡಿದೆ ನಿಮ್ಮದು” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವಳೇ ತುತ್ತು ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಮುಲಾಮು ಹಚ್ಚುವಾಗ ಅವಳ ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರು ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕರಗಿಸಿತ್ತು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರೂ, ಸವಿತಾಳ ಈ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅನುರಾಗವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. “ಸವಿತಾ, ಇದೇನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ? ನೀನು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು, ನಿನ್ನ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಗುರು. ಊರವರು ನೋಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕಲೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಶೇಷಾದ್ರಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ ಸವಿತಾ ಅಂದಿದ್ದಳು, “ಗುರುಗಳೇ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಈ ಲೋಕದ ಮಾತುಗಳು ನಗಣ್ಯ. ನೀವು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಜ್ಞಾನದ ಮುಂದೆ ಈ ಸೇವೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ.” ಆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಳ ಶೇಷಾದ್ರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ತನ್ನ ಕ್ರೂರ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.
ಶಾಲೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿದ್ದ ಇವರ ಒಡನಾಟದ ಸುದ್ದಿ ಈಗ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹಳ್ಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬಿತು. “ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಜೊತೆ ಲವ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ದಿನಾ ಅವಳು ಅವರ ರೂಮಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ” ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಹರಡಿದವು. ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಏಳಿಗೆ ಸಹಿಸದವರು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಣ್ಣುಪಾಲು ಮಾಡಲು ಸಂಚು ಹೂಡಿದರು. ಈ ವಿಷಯ ಸವಿತಾಳ ಮನೆಯವರ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಮೃಗಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದರು. ಅವಳ ಸೋದರ ಮಾವ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ರೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಬೈದರು. “ನಮ್ಮ ಮನೆತನದ ಮರ್ಯಾದೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ? ” ಎಂದು ಬೆದರಿಸಿದರು. ಸವಿತಾಳನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿದರು. ಅವಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾಕಿದರು, ಅವಳ ಏಕೈಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದ ಮೊಬೈಲ್ ಒಡೆದು ಹಾಕಿದರು.
“ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಇಂದಿಗೆ ಮಣ್ಣಾಯಿತು, ನಾಳೆಯೇ ನಿನ್ನ ಮಾವನ ಜೊತೆ ಮದುವೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಾನು ವಿಷ ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ತಂದೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು. ಸವಿತಾ ಅಳುತ್ತಾ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಯಾರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ತ ಶೇಷಾದ್ರಿ ತನ್ನ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ, ಮುರಿದ ಕಾಲಿನ ನೋವಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ವೇದನೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದನು. “ಸವಿತಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಿದೆನಲ್ಲಾ?” ಎಂದು ಅವನು ಗೋಡೆಗೆ ತಲೆ ಚಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರೀತಿ ಅರಳುವ ಮೊದಲೇ ಶಾಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ಜೀವಗಳು ಅಸಹಾಯಕವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.
ಸಿದ್ದಾಪುರದ ಆ ಹಳೆಯ ವಾಡೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಅತ್ತ ಸವಿತಾಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ ಮದುವೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಜೋರ್ದಾರಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇತ್ತ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಬದುಕು ಅಕ್ಷರಶಃ ನರಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯನ್ನೇ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಎಂಬ ಅಪವಾದದ ಬೆಂಕಿ ಅವನನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿತ್ತು. ಊರಿನ ಜನರು ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲೂ ಗುಸುಗುಸು ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮಾತ್ರ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು.
ವಿಧಿಯ ಆಟ ನೋಡಿ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ತಂದೆ ಮಲ್ಲಪ್ಪನವರ ಸ್ಥಿತಿ ತೀರ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಗನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿದ್ದ ಆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಈಗ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಅಪವಾದ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದವು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಿಳಿ ಬೆಡ್ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ತಂದೆಯ ದೇಹ ಈಗ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಬಹು ಅಂಗಾಂಗಗಳು ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವನ್ನು ಮರೆತು ತಂದೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಂದೆ ಕ್ಷೀಣ ದನಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿದರು, “ನೋಡು ಶೇಷಾದ್ರಿ, ನಾವು ಬಡವರು. ನಮಗೆ ಈ ಊರಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದೆಯೇ ಆಸ್ತಿ. ನೀನು ಆ ಹುಡುಗಿ ಸವಿತಾಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡು ಮಗನೇ. ಅವಳ ಮದುವೆ ಅವಳ ಮಾವನ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ. ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಠ ಹಿಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಇಡೀ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ಮಣ್ಣುಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ನಿನಗೊಂದು ಮಾತು ಕೇಳ್ತೀನಿ… ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಸಹವಾಸ ನಿನಗೆ ಬೇಡ ಅಂತ ನನಗೆ ಮಾತು ಕೊಡು…”
ತಂದೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಆ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಭಯದ ಮುಂದೆ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಸೋತು ಹೋದನು. ಅವನಿಗೆ ಸವಿತಾಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯಿತ್ತು, ಆದರೆ ತಂದೆಯ ಜೀವ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಅತ್ತುಕೊಂಡೇ ತಂದೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟನು. ಅಂದು ಸಂಜೆಯೇ ಮಲ್ಲಪ್ಪನವರು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅನಾಥನಾದ. ತಂದೆಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅತ್ತ ಸವಿತಾಳ ಮದುವೆಯ ಮಂಗಳವಾದ್ಯಗಳು ಊರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಆ ಮಂಗಳವಾದ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಧ್ವನಿಯೂ ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಎದೆಗೆ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸವಿತಾಳಿಗೆ ತನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಮನೆಯವರು ಸವಿತಾಳ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಎದುರಿಗೇ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾಕಿ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಅವಳ ಮೊಬೈಲ್ ಒಡೆದು ಚೂರುಚೂರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಗೃಹಿಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ತನ್ನ ರೂಮಿನಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದನು. ಸವಿತಾಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಾಗುವವರೆಗೂ ಅವನು ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಅವಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಅವಳು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಹುಚ್ಚು ಭರವಸೆ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು, ಸವಿತಾ ಸಂಸಾರಸ್ಥೆಯಾದಳು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಕಿವಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಮನೆಯವರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಅವನು ಶಾರದಾ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ಆದರೆ ಆ ಮದುವೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಧನವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಅವನ ಹೃದಯ ಇಂದಿಗೂ ಸವಿತಾಳ ಹೆಸರಿಗೇ ಬರೆದಂತಿತ್ತು.
ಕಾಲ ಚಕ್ರ ಉರುಳಿತ್ತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದವು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಈಗ ಬರೀ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯನಲ್ಲ, ಆ ಭಾಗದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭೀಷ್ಮನೆಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಕೂದಲು ಬೆಳ್ಳಗಾಗಿತ್ತು, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಕಾಲ ನೀಡಿದ ಸುಕ್ಕುಗಳು ಅನುಭವದ ಆಳವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಹಳೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ಮಾತ್ರ ಮಾಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲೇ ಹೋದರೂ, ಯಾವ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಸವಿತಾಳ ಮುಖವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದನು.
ಮಗ ಸುಮುಖನ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನ ಸಂಜೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹಳೆಯ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ವೈಟ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಒಂದನ್ನು ತಿರುವುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳಿದ್ದವು. ಸುಮುಖ ಬಂದು ತಂದೆಯ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿ ಕೇಳಿದ, “ಅಪ್ಪಾ, ಇವತ್ತು ನನ್ನ ಬರ್ತ್‌ಡೇ, ನೀವೇನು ಉಡುಗೊರೆ ಕೊಡುತ್ತೀರಾ?”
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ತನ್ನ ಪೂಜಾ ಕೋಣೆಯ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಹಳೆಯ, ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತಂದನು. ಅದನ್ನು ಸುಮುಖನ ಕೈಗಿಟ್ಟು, “ಇದು ನನ್ನ ಕಡೆಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಉಡುಗೊರೆ,” ಅಂದನು. ಸುಮುಖ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟ ಬೈಸಿಕಲ್ ಬೆಲ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಹರಿದ ಡೈರಿ ಇತ್ತು.
ಸುಮುಖ ನಗುತ್ತಾ ಅಂದನು, “ಅಪ್ಪಾ, ಇದೇನು? ಹಳೆಯ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಗಿಫ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ?”
ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ತೇವವಾದವು. “ಇದು ಬರೀ ಸಾಮಾನಲ್ಲ ಸುಮುಖ. ಇದು ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ನೆನಪುಗಳು. ಈ ಬೆಲ್ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನಾನು ಸವಿತಾಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅವಳ ಸೈಕಲ್‌ನಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದು. ಈ ಡೈರಿ… ಇದು ಅವಳು ನನಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಪತ್ರಗಳು. ಇದನ್ನು ನಾನು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇವತ್ತು ನಿನಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ತುಂಬಿದೆ, ನೀನು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಡೈರಿಯನ್ನು ಓದು, ನಿನಗೆ ಈ ಶೇಷಾದ್ರಿಯೊಳಗಿನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.”
ಸುಮುಖ ಡೈರಿಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಸವಿತಾಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಆ ನೋವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ಅಪಘಾತದ ನಂತರದ ಅವಳ ಸೇವೆ, ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣದ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ವೇದನೆ ಅಕ್ಷರ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಡೈರಿಯ ಕೊನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಂದು ಬರೆದಿದ್ದನು: “ಸವಿತಾ, ನಿನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ನಾನು ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋಪಿಸಬೇಡ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ನಡುವೆ ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೇ ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸುಖವಾಗಿರು.”
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತು. ಸುಮುಖನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಮೂಡಿತು. “ಅಪ್ಪಾ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಮನೆಯ ಕರೆಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿತು. ಶಾರದಾ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಳು. ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದುದು ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗ. ಮಹಿಳೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ನೆರಳು ಇದ್ದರೂ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ಕಳೆ ಇತ್ತು. ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಹೃದಯ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಶುರು ಮಾಡಿತು. ಅವನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದನು.
“ಯಾರು ಬೇಕಿತ್ತು?” ಶಾರದಾ ಕೇಳಿದಳು.
ಆ ಮಹಿಳೆ ಶೇಷಾದ್ರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸ್ತಬ್ಧಳಾದಳು. ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀಲ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ಧಾರೆಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯಿತು. “ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮಾಸ್ತರರೇ…” ಅವಳ ಧ್ವನಿ ನಡುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಮಾತುಗಳೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದು ಸವಿತಾ! ಹೌದು, ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸವಿತಾ. ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುರುತುಗಳು, ಸಂಸಾರದ ಭಾರ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
“ಸವಿತಾ…” ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕರೆದನು.
ಸವಿತಾಳ ಮಗ ಅಂದನು, “ಅಮ್ಮಾ, ಇದೇನಾ ಆ ಕಾಲೇಜು? ನೀನು ದಿನಾ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆಯಲ್ಲ, ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮಾಸ್ತರರು ನಿನಗೆ ಓದಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ದೈವದಂತವರು ಅಂತ…”
ಸವಿತಾ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ, ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಪಾದಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು. “ಮಾಸ್ತರರೇ, ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಕಾಲೇಜು ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಮಾಡಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ. ನೀವು ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.”
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, “ಸವಿತಾ, ನೀನು ಹೇಗಿದ್ದೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಸಂಸಾರ ಹೇಗಿದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಸವಿತಾ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು ಅಂದಳು, “ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮಾಸ್ತರರೇ. ನನ್ನ ಮಾವನ ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಬಡತನ ನಮಗೆ ನೆರಳಿನಂತೆ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿತು. ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಓದಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅಂದು ನೀವು ನನಗೆ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿಯೇ ಇವತ್ತು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿದೆ.”
ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮೌನ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ… ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿತ್ತು. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವಳ ಮಗನ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರವೇಶಾತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡನು. “ಸವಿತಾ, ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತ ಸೀಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನೀನು ಚಿಂತೆ ಮಾಡಬೇಡ. ನೀನು ಕೊಟ್ಟ ಆ ಗುರುವಿನ ಗೌರವ ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದೆ.”
ಸವಿತಾ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೋಡಿ, “ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಮಾಸ್ತರರೇ. ನಾನು ಬರುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮಗನ ಜೊತೆ ಹೊರಟಳು.
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವಳು ದೂರ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಸವಿತಾ ಮರೆಯಾದ ನಂತರ, ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಹರಿಯಿತು. ಅವನು ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಬೆಲ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಸವರಿದನು. ಸುಮುಖ ಬಂದು ಅಂದನು, “ಅಪ್ಪಾ, ಸವಿತಾ ಆಂಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತೇ?”
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕನು, ಆದರೆ ಆ ನಗು ಅತೀವ ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. “ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು ಮಗನೇ. ಆದರೆ, ನನ್ನ ಹುಡುಕಾಟ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. ಸವಿತಾ ಸಿಕ್ಕಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ಹಳೆಯ ಶೇಷಾದ್ರಿ, ನನ್ನ ಯೌವನದ ಕನಸುಗಳು, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ದಿನಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನಾನು ಇಂದಿಗೂ ಆ ಹಳೆಯ ಶೇಷಾದ್ರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ.”
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಈಗಲೂ ಪ್ರತಿ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ನಗರದ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವನು ಸವಿತಾಳಷ್ಟೇ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಬದುಕು ಈಗ ಕೇವಲ ಸವಿತಾಳ ನೆನಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯ. ತ್ಯಾಗ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಈ ಕಥೆ ಸಿದ್ದಾಪುರದ ಜನರಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಸ್ಪೂರ್ತಿ. ಶೇಷಾದ್ರಿಯ ಅತೃಪ್ತ ಪ್ರೇಮಯಾನವು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಮುಗಿಯದ ಒಂದು ಅನಂತ ಪಯಣ.

• ಡಾ.ವೆಂಕಟೇಶ ಪಿ. ಗುಡೆಪ್ಪನವರ
  ಸಂಶೋಧಕರು ಉತ್ತೂರ. ತಾ.ಮುಧೋಳ ಜಿ‌.ಬಾಗಲಕೋಟೆ.