“ಮಠವೆಂದರೆ ಮೌಢ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರ” ಎಂದು ಸಾರಿ, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದ ಕ್ರಾಂತಿಯೋಗಿ, ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬಸವಲಿಂಗ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿ-ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ನಮನಗಳು.
ಬಸವ ತತ್ವದ ನಡೆದಾಡುವ ವಿಶ್ವಕೋಶ:
ಭಾಲ್ಕಿಯ ಹಿರೇಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ದಿನದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ‘ಕಾಯಕ-ದಾಸೋಹ’ ತತ್ವವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಬದುಕಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮಠ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪೂಜಾ-ಪುನಸ್ಕಾರದ ಸ್ಥಳವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅನ್ನದಾಸೋಹ, ಅಕ್ಷರ ದಾಸೋಹ, ಜ್ಞಾನ ದಾಸೋಹ, ಆರೋಗ್ಯ ದಾಸೋಹಗಳ ಸಂಗಮವಾಯಿತು.
‘ನಾಡೋಜ’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿದ್ದು ಸುಮ್ಮನೆ ಅಲ್ಲ. ನಾಡಿನ ದಿಕ್ಕುದೆಸೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ, ಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡಿಗ-ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಸ್ಮಿತೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಗಡಿನಾಡು-ಕನ್ನಡದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಹೋರಾಟ, ಸಲ್ಲಿಸಿದ ತ್ಯಾಗ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ:
“ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಕೊಡಿ, ಅವರ ಬಾಳು ಬೆಳಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನ ಆಶಯವನ್ನು ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ಭಾಲ್ಕಿಯ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿದರು. ಇಂದು ಭಾಲ್ಕಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಸಾವಿರಾರು ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಸತಿ, ಊಟ ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರದು. ಅವರ ದಾಸೋಹ ಭವನದಲ್ಲಿ ಉಂಡು, ಮಠದ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ಇಂದು ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿಷ್ಯ ಬಳಗವೇ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ.
ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುನರುತ್ಥಾನ:
ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳಲ್ಲ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಿಂತಕರು. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮಠ-ಮಾನ್ಯಗಳ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಹೊರತಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನೆ-ಮನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಅವಿರತವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು 12ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 21ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ತಂದು, ಅದನ್ನು ಸಂವಾದ, ಚರ್ಚೆ, ವಿಚಾರ ಮಂಥನದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
‘ದೇಹವೇ ದೇವಾಲಯ’ ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಕಂದಾಚಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರವಚನವೂ ವಚನಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.
ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ:
ಇಂದು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳು ಏಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಬದುಕು ನಮಗೆ ದಾರಿದೀಪ. “ಇವ ನಮ್ಮವ” ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಪಾಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಠದ ಬಾಗಿಲು ಜಾತಿ-ಮತ-ಪಂಥಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಹಸಿದು ಬಂದವರಿಗೆ ಅನ್ನ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ – ಇದು ಅವರ ಮಠದ ನೀತಿ.
75 ವಸಂತಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ಇಂದಿಗೂ ಅದೇ ಲವಲವಿಕೆ, ಅದೇ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸಲಿ, ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನಾಡಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ದೊರೆಯಲಿ ಎಂದು ಆ ಬಸವಣ್ಣನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಬಸವ ತತ್ವವನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಮಠವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ‘ಕಲ್ಯಾಣದ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದವರು. ಅವರ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ ಕೇವಲ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಬಸವ ತತ್ವದ ಪುನರ್ ಮನನಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಸದಾವಕಾಶ.
ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಚರಣಕ್ಕೆ ಶರಣು ಶರಣಾರ್ಥಿ
- ಸಂಗಮೇಶ ಎನ್ ಜವಾದಿ
ಬರಹಗಾರರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕರು, ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಚಿಟಗುಪ್ಪಾ ,ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ.
